WELKOM IN VREDE
De goden en godinnen van het oude Egypte

Links

Aantal bezoekers:

Beginpagina algemeen Beginpagina Goden
Beginpagina Farao's

Contactformulier

Voor de vertalingen van de diverse boeken klik hieronder.

Boek der Doden
De Piramide Teksten
Het Boek Amduat

Het Boek der Poorten
Egyptische hemel en hel

 

 
Boek der Doden
Inleiding
De oude Egyptenaren veronderstelden het bestaan van een leven na de dood. Verdroogde graven in de woestijnen die hun vruchtbare vallei omringden, hadden al vroeg laten zien hoe lichamen mogelijk de dood konden overleven. Waarom niet ook de kenmerkende persoonlijkheid, de ziel, de geest?
Zo werden composities bedacht t.b.v. het uitten en het tot stand brengen van de hoop en verlangens van mensen. Deze kunnen verschillende vormen aannemen:
Liederen, gebeden, mythen, gidsen, bezweringen en zelfs bedreigingen tegen de goden.

In de tijd rond 1500 v.Chr. waren bezweringsformules, zoals wij moderne mensen neigen om ze allemaal zo te noemen, dusdanig vermeerderd, dat selecties er van meestal werden samengesteld op papyrusrollen om bij in de doodskist te worden gelegd.

Zo'n rol vormt een "Boek der Doden". Ook dit is een moderne term, want de Egyptische benaming, gevonden op de buitenkant van sommige schriftrollen betekent "Going Forth by Day" oftewel "Het naar buiten gaan bij dag" - (bij zonsopgang verlaat de Ba van de dode het graf zoals de zonnegod 's morgens vroeg de onderwereld verlaat).

Deze oude titel benadrukte de hoop om elke dag terug te keren van waar het hiernamaals ook zijn moge, binnen de aarde of passerend door de hemel, om naar goeddunken de familaire beelden op aarde te bezoeken. Vandaar komt de tweede titel van de huidige vertalingen, waardoor we kunnen luisteren naar de ideeën van de oude Egyptenaren over de aard en de problemen van het hiernamaals.

Het is vele deccennia geleden dat de basis-vertalingen zijn gemaakt waarop wij westerlingen nog steeds vertrouwen. Inmiddels is er grote vooruitgang geboekt m.b.t. ons begrip van de oude Egyptische woordenschat en grammatica, gebaseerd op de resultaten van nieuwe opgravingen, nieuw gevonden of nieuw beschikbare brondocumenten, meer accurate kopien van eerder bekende teksten en recente studies van de vele aspecten van het oude Egyptische leven. Deze cumulatieve veranderingen vragen luid om een nieuwe vertaling van het "Boek der Doden".

De huidige schrijver Thomas George Allen publiceerde in 1960 het "Boek der Doden", bronnen zijn beschikbaar bij de universiteit van Chicago. Maar de twee langste en meest belangrijke papyri zijn onvolledig en van een veel latere tijd dan geprefereerd voor het huidige project. Naast devele additionele bezweringen hierin opgenomen, hebben zelfs de paar jaren na 1960 begrip toegevoegd aan het begrijpen van de problemen door de schrijver. Daarom moet de lezer zich niet storen maar juist blij zijn als hij of zij her en der veranderingen ontdekt in de interpretaties vergeleken met het oudere boek.

Maar zekerheid kan niet altijd bereikt worden. In de Egyptische hiërogliefen en het cursieve afgeleide hiëratisch schrift werden geen klinkers geschreven en de consonantische geraamten maken meer dan één grammaticale vorm mogelijk. Desondanks vertalingen uit het verleden laten veel dingen zien die nu bewezen grammaticaal onmogelijk te zijn.

De inhoud en de lengte van elk "Boek der Doden" is afhankelijk van verschillende factoren, de hoeveelheid en de kwaliteit van de schriftgeleerden en de bezweringen die beschikbaar zijn, rijkdom van de overledenen, plaatselijk gebruik, etc. Tijdens het Rijk, waren er maar een paar bezweringen die samen voorkomen in kleine groepen en het vinden van twee manuscripten met precies dezelfde layout zou ongebruikelijk zijn.

Voor de Ptolemeische tijd echter, wellicht in de 5 eeuw v. Chr. was er een welomschreven groep van bezweringen in een duidelijke volgorde die vrij standaard was geworden. In 1842 publiceerde de Duitse egyptoloog Richard Lepsius een duplicaat van een Laat-Ptolemeisch document van dit type, behorend tot het Turijnse museum.


De nummers die hij heeft toegewezen aan de opeenvolgende bezweringen zijn die, die we nog steeds gebruiken, plus de nummers voor de bezweringen die daar afwezig zijn, maar elders zijn gevonden en toegevoegd door Willem Pleyte, ldouard Naville, EA Wallis Budge, en de huidige schrijver.
Het huidige boek behandelt alle bezweringen, 192 in totaal plus enkele toevoegingen.

Door het volgen van de vastgestelde getallenreeks wijkt dit natuurlijk af van de diverse volgorde's gevonden in de documenten zelf want de teksten die hier vertaald zijn, zijn indien beschikbaar die van het Rijk i.p.v. uit latere tijden. Desondanks komen eerdere versie van bezweringen voor. Zo'n 79 stuks dateren uit het Middenrijk uit de sarcofaagteksten, meestal geschreven aan de binnenkant van de houten doodskisten uit de 19de en 20ste eeuw v. Chr. Een paar gaan zelfs terug tot de Piramideteksten uit de 23ste en 24ste eeuw v. Chr. dan of zelfs eerder geschreven en tijdens het Oude Rijk gebruikt door alleen de mensen van koninklijke afkomst.

De eerdere versie zijn bestudeerd door de schrijver tesamen met de al vertaalde en hebben samen met andere varianten uit het Rijk en latere teksten bijgedragen tot een beter begrip van de verschillende passages.
Overlevering door de eeuwen heen is gepaard gegaan m